ایده, تقدیر, نوآوری

پلتفرم های خاکستری

پلتفرم های سفید پلتفرم های سیاه

چند سال پیش ایده ای به ذهنم خطور کرد این بود که خانه های بومی و اقامتگاه ها را بر روی پلتفرمی به مسافران اجاره بدهم. با گشت و گذار در اینترنت به سایت airbnb رسیدم که این کار را به بهترین وجه داشت انجام میداد و سایت نسبتا خوبی داشت. یکی از دوست داشتنی  پلتفرم هایی هست که دیده ام که برای دو سمت خود یعنی هم برای میزبان و هم برای مهمان (مسافر) ارزش واقعی ایجاد میکند و در صورت نبود این پلتفرم، جایگزین پیدا کردن برای آن بسیار مشکل است. گاهی به سازنده ی این سایت غبطه می خورم… به نظرم پلتفرم ها از نظر ارزش آفرینی و حل مشکل بر روی طیفی هستند که از خوب(سفید) شروع می شود و به بد(سیاه) ختم می شود. پلتفرم های سیاه به علت عدم ایجاد ارزش برای طرفین سریعا محو می شوند. ولی آنهایی که در بازه بین سیاه و سفید هستند (من بهشون میگیم خاکستری) ایجاد ارزش برای طرفین می کنند ولی جایگزین هم دارند. مثال واضح اسنپ و اسنپ فود است. رانندگان در گذشته به عضویت آژانس ها در می آمدند و یا در خیابان ها به دنبال مسافر بودند ولی حالا خیلی از آنها روی اسنپ فعالیت می کنند و مسافران هم به آژانس ها زنگ می زدند و تقاضای ماشین می کردند و یا اینکه در خیابان ها دربست می گرفتند. یعنی اگر اسنپ حذف شود، می توان تاکسی و آژانس گرفتن را به روال گذشته انجام داد و کار لنگ نمی ماند. اسنپ فود هم از آن دسته پلتفرم های خاکستری است که با جمع آوری بسیاری از رستوران ها در سایت و اپلیکیشن خود، کار سفارش غذا را راحت تر کرده ولی جایگزین آن در گذشته تلفن زدن به رستورانها بوده است، ولی حالا با داشتن لیست نسبتا کاملی از رستوران های اطراف،مشتریان اقدام به ثبت سفارش می پردازند. این پلتفرم شاید فروش رستوران ها را افزایش داده ولی خیلی از رستوران ها از درصدی که می بایست به این شرکت بدهند شاکی هستند و دنبال چونه زدن برای کم کردن این درصد هستند.
ولی در صورتی که پلتفرم های سفید نبود، کار خیلی ها لنگ می شد. اگر پلتفرمی مانند کافه بازار نبود، اپهای اپلیکیکشن نویس ها چگونه شناخته میشند و میبایستی هر برنامه نویس برای تبلیغ اپ و شناساندن آن به دیگران،  یک سایت راه اندازی می کرد. و یا اگر پلتفرمی همچون ایربی اندبی نبود بسیاری از کارها لنگ می ماند، مثلا چگونه کسی که میخواهد از لس آنجلس آمریکا به روستایی در حاشیه آمستردام  هلند سفر کند کلبه ی جنگلی مورد نظر خود را رزرو کند.
معمولا در پلتفرم های خاکستری یک طرف ناراضی هست . چندی پیش رانندگان اسنپ مقابل دفتر مرکزی اسنپ به خاطر پایین بودن کرایه ها اعتراض کردن و اگر این کرایه افزایش یابد این امکان وجود دارد که تقاضا برای مسافرت با اسنپ کاهش یابد و اگر تقاضا کم شود رانندگان مسافران کمتری را سوار میکنند و این امکان به وجود می آید که رانندگان دوباره اعتراض کرده و یا اینکه از اسنپ خارج شوند. کلا یکی از مشکلات مهم در پلتفرم ها بالانس کردن عرضه و تقاضا است مثلا در همین اسنپ اگر مسافران کم باشند و رانندگان زیاد، این سبب می شود که سفر کمتری برای راننده ثبت شود و این میتواند سبب خروج راننده از اسنپ باشد و یا اینکه زمانی که مسافر زیاد و راننده کم، در صورتی که مسافر نتواند راننده ای را پیدا کند مطمئنا بعد از چند بار تلاش به دنبال جایگزین می گردد، اتفاقی که برای خود من افتاد و با ارور دادن اپلیکیشن اسنپ، سریعا تپسی را نصب نمودم.

به طور خلاصه:
پلتفرم های سیاه: برای یک طرف یا طرفین پلتفرم ارزشی ایجاد نمی کنند و خیلی زود کسب و کارشان نابود می شود.
پلتفرم های خاکستری: برای طرفین پلتفرم ایجاد ارزش می کند ولی جایگزین دارد و در صورت عدم استفاده از این روش کارمون لنگ نمی ماند. مانند: اسنپ، اسنپ فود، الو پیک و…
پلتفرم های سفید: برای طرفین پلتفرم تیجاد ارزش می کند و بسیار نمی توان جایگزینی برای آن پیدا کرد و بدون آن کار لنگ می ماند. مثال: اپ استور، Airbnb، دیوار و…

پی نوشت یک: به نظرم اسنپ و اسنپ فود تحول در فضای آنلاین به وجود آوردند ولی به نظرم خاکستری هستند. پلتفم های خاکستر طیف گسترده ای دارند که از سیاه شروع می شود و به سفید ختم می شود.
پی نوشت دو: متاسفانه airbnb به 5 تا کشور خدمات ارائه نمی دهد که ایران هم در آن است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *