آموزش, تقدیر, نوآوری باز

جمع سپاری اربعینی

از دایره المعارف بریتانیکا تا پیاده روی اربعین

پیش نویس 1: وقتی وارد حوزه دایره المعارف می شدیم، بریتانیکا می درخشید. دانش نامه بریتانیکا 200 سال نمونه ای از تجلی تعالی سازمانی بود. این شرکت اولین دانش نامه خود را در سال 1768 میلادی معرفی نمود. ویرایش سال 2010 این دایره المعارف مشتمل بر 32 جلد و 65000 عنوان مقاله بود. بعد از مدتی مایکروسافت پیشنهاد دیجیتال کردن این محصول را داد ولی این شرکت به دلایلی نپذیرفت. مایکروسافت این پیشنهاد را به دانشنامه ی دیگری به نام فانک و گنالز پیشنهاد داد و دانش نامه دیجیتالی انکارتا متولد شد. این دانش نامه اولین دانش نامه دیجیتال نبود ولی به محبوب ترین دانش نامه دیجیتال تبدیل شد. این دایره المعارف از جانب بازار جوان با استقبال زیادی مواجه شد به علت اینکه قیمت سی دی های دایره المعارف دیجیتال انکارتا فقط 99 دلار بود در صورتی که برای خرید دایره المعارف بریتانیکا باید 1500 دلار هزینه می کردند. همین طور اقبال برای خرید انکارتا افزایش می یافت در برابر آن اقبال برای خرید بریتانیکا کاهش می یافت. انکارتا به پرفروش ترین دایره المعارف در سطح جهان تبدیل شد. در عرض 5 سال فروش دایره المعارف بریتانیکا از 650 میلیون دلار در سال به 325 میلیون دلار در سال 1996 کاهش یافت.

پیش نویس 2:  در ژانویه سال 2001 در زمانی که انکارتا رهبری بازار را از بریتانیکا و رقبایش ربوده بود، دایره المعارف جدیدی متولد شد: ویکی پدیا. با وجود اینکه رقبای ویکی پدیا (انکارتا، بریتانیکا) سال های پیش وارد فضای آنلاین شده بودند ولی ویکی پدیا به موفقیت چشم گیری دست یافت و تنها در عرض 10 سال تعداد مقالات انگلیسی ویکی پدیا به 3.5 میلیون عدد می رسید، این عدد 55 برابر تعداد مقالات بریتانیکا و 83 برابر آخرین ویرایش انکارتا بود. بریتانیکا تنها در قالب زبان انگلیسی و انکارتا به 8 زبان موجود بود در حالیکه ویکی پدیا به 36 زبان در دسترس بود و برای هر زبان بیش از 100 هزار مقاله وجود داشت. و در 31 دسامبر 2009، پس از گذشت 16 سال از ظهور انکارتا، مایکروسافت فعالیت  این دایره المعارف را در سراسر جهان  متوقف نمود. در این زمان، ویکی پدیا 97 درصد ترافیک دایره المعارف های آنلاین را در ایالات متحده در اختیار داشت. در سال 2011 ویکی پدیا به ششمین سایت پر مخاطب جهان بدل گشت. راز این موفقیت در چیست؟

جمع سپاری(crowdsourcing) راز این موفقیت است. جمع سپاری قواعد بازی را تغییر داد.

متن اصلی: داشتم روی پایان نامم کار می کردم ، در مورد جمع سپاری مطالعه می کردم که در این مقالات معنی جمع سپاری را اغلب پلتفرم های آنلاینی در نظر می گیرند که امکان مشارکت افراد برای انجام کاری وجود دارد که پایین آوردن هزینه را مبنای کار خود قرار داده است که در بسیاری مواقع مشارکت کنندکان در آن بدون چشم داشت مالی، کاری را انجام می دهند. همچنین برخلاف مدل های کسب و کار سنتی، جمع سپاری فاقد یک قرداد کاملا تعریف شده یا توافقنامه خدمات بین کارکنان و کارفرما است.جمعیت شرکت کننده در جمع سپاری معمولا افراد ناشناسی هستند که به طور داوطلبانه انجام وظایف را برعهده میگیرند . این تعاریف در ذهنم رسوب کرده بود. در همین حال صدای تلویزیون را که در اتاقم می آمد را شنیدم که در مسیر اربعین داشتند با افرادی مصاحبه می کردند. با خودم گفتم چقدر این معانی جمع سپاری به موکب های در مسیر پیاده روی اربعین تطابق دارد. تعاریفی که در مورد جمع سپاری می خواندم اکثرا به فضای آنلاین اشاره داشتند از ویکی پدیا گرفته تا یوتویوب و فیس بوک، ولی در فضای فیزیکی هم جمع سپاری اتفاق می افتد. حتما  این محققین و نویسنده ها موردی را سراغ نداشتند تا بیاورند وگرنه آنها مو را از ماست بیرون می کشند. تجمعات آنها اکثرا برای تصویب یک قانون یا تظاهرات بر علیه چیزی است که در نهایت می خواهند منفعتی به دست بیاورند و کسی برای دیگری کاری انجام نمی دهد، که این مخالف تعریف جمع سپاری است. شاید اگر از نحوه ی مدیریت راهپیمایی اربعین اطلاع داشتند دیگر این تعریف را فقط به فضای آنلاین اطلاق نمی کردند .مگر می شود 20 میلیون نفر را یک دولت آب و غذا بدهد. مگر می شود  20 میلیون نفر توسط دولت و چند شرکت  اسکان داده شوند. حتی اگر در این جمع سپاری، دولتها و شرکتها بخواهند خودی نشان بدهند و موکب به اصطلاح فاخری تاسیس کنند،این موکب ها معمولا توی ذوق می زنند و در ذهن پیاده ها همان موکب های مردمی حک می شود، همان استکان های چایی هایی که در لگن شسته می شود. و نه چایی هایی سرطانی در لیوان های یک بار مصرف. موکب هایی که در مسیر کربلا هستند و توانسته اند از تمامی زوار پذیرایی مناسبی داشته باشند، حتما معنی جمع سپاری برای آنان صدق می کند، جمعی از افراد که بدون هیچ چشم داشتی به خدمت رسانی زوار می پردازند. این خدمت رسانی سبب پایین آمدن هزینه های زوار شده است و موکب دار توانسته بهترین پذیرایی را از زوار داشته باشند. در ویکی پدیا هم افراد بدون چشم داشت و برای کمک به افراد دیگر آن را تکمیل می کنند. و توانسته با هزینه ی بسیار کمتری نسبت به رقبایش، بیشترین مقاله ها را در خود جای دهد.  مراسم پرشکوه اربعین نشان داد که جمع سپاری می توانند در فضای فیزیکی هم رخ دهد.

معانی جمع سپاری چست

تازه آنجایی که کار دست دولت می افتد، مشکلات شروع میشه، مشکلات لجستیکی که معمولا پس از پایان مراسم رخ میدهد از همین قبیل مشکلات است. شاید این مراسم اربعین که از طریق جمع سپاری اتفاق می افتد را بتوان مقایسه ای داشت با مراسمی همچون رحلت امام  که توسط حکومت برگزار می شود. این دو از  از همه لحاظ غیر قابل مقایسه هستند چه از لحاظ کمیتی چه از لحاظ کیفیتی و هزینه ای… دولت اغلب در این مراسم ها دست به دامن شرکت ها می شود از شرکت های حمل و نقل گرفته تا شرکت های صنایع غذایی همچون آب معدنی و در صورت پیروی نکردن شرکت ها از دولت، دولت مشکلاتی را برای آنها ایجاد می کند که شاید یکی از معروفترینهایش،مشکلاتی که برای آب معدنی دماوند به وجود آمد.

پی نوشت 1: متاسفانه هنوز در اربعین طلبیده نشده ام و به کربلا نرفته ام و همه ی این موارد حاکی از آن چیزهایی که شنیده ام که شنیدن کی بود مانند دیدن!

منبع اصلی پیش نویس ها: کتاب راهبری نوآوری باز 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *